Grading monet - skala oceny stanów monet przez firmę gradingową NGC oraz PCGS
Co to jest grading monet?
 | Dla początkujących najpierw w dużym skrócie wprowadzę w temat gradingu. Grading monet jest to najprościej mówiąc ocena stanu monety przez powołaną do tego celu firmę. Po gradingu monety są wkładane w specjalne hermetyczne pudełka zwane potocznie trumienkami. Firmy które pakują te monety (np. NGC i PCGS) określają stan monety czy moneta była czyszczona, czy jest falsyfikatem czy nie. W pudełka z certyfikatem pakuje się najczęściej drogie monety, z powierzeniami wrażliwymi na otoczenie, kiedy chcemy się pochwalić super stanem monety albo chcemy monetę dobrze sprzedać. Certyfikowanie monet jest nadal dość drogie ale na szczęście od niedawna jest dostępne w Polsce. Moneta po gradingu wygląda tak jak ta na zdjęciu po lewej. |
Jak odbywa się proces gradingu w NGC?
Departament odbioru NGC codziennie rano rozpakowuje otrzymane przesyłki oraz weryfikuje czy ilość monet w każdej z paczek zgadza się z formularzem zlecenia. Następnie każdej monecie przydzielany jest numer i opis monety zawierający jej datę emisji, nominał i znak mennicy. Wszystkie informacje są wprowadzane do komputera aby proces gradingu monety był śledzony. Każda moneta jest pakowana w tymczasowe etui z opisem co się w nim znajduje oraz kodem paskowym wydrukowanym przez komputer. Następnie monety są układane w oznaczone opisem, kodem paskowym i datą plastikowe pudełka gdzie czekają na swoją kolej.
Dla każdej monety wpisanej do komputera przed rozpoczęciem gradingu NGC szuka się osoby która najlepiej specjalizuje się w danej dziedzinie. Specjalista sprawdza autentyczność numizmatu oraz czy spełnia wymagania dopuszczalności do certyfikacji. Proces gradingu monet jest wynikiem wspólnej pracy minimum trzech profesjonalnych eksportów sprawdzających dokładnie każdą z monet. Podstawą każdego z ekspertów jest wieloletnie doświadczenie w branży numizmatycznej ale jednocześnie każdy z nich w czasie współpracy z NGC nie może być zaangażowany w jakikolwiek obrót monetami na rynku numizmatycznym.
Każda moneta w jednym czasie jest sprawdzana tylko przez jednego eksperta, który wpisuje do komputera swoją propozycję oceny stanu używając skali Sheldona (skala 1-70, opisana poniżej w dziale "Jaka jest skala oceny").
W niektórych przypadkach niezbędne jest dodanie informacji uzupełniającej opisującej stan danej monety. Dla przykładu miedź jest metalem nieszlachetnym przez co łatwo wchodzi w reakcje z otoczeniem i często miedziane monety po dłuższym czasie mają tendencje do tracenia menniczego czerwonego koloru. Warto odnotować taki fakt, że moneta zachowała (lub nie) czerwony kolor. Do opisu tej cechy służą skróty: RD (pełna czerwień), RB (połączenie koloru czerwonego i brązowego), BN (pełny lub niepełny kolor brązowy). Oznaczenia takie dla początkujących mogą być nic nie znaczącymi literkami ale dla osób zaznajomionych z nomenklatura NGC dadzą bardzo duży obraz stanu monety. Poniżej prezentuje objaśnienie skrótów dodatkowych:
| Skrót | Objaśnienie NGC | Próba tłumaczenia |
| BN | Brown | brązowy odcień |
| PF | Proof | efekt stempla lustrzanego |
| CA | Cameo | matowy rysunek względem lustrzanego tła |
| PL | Prooflike | świeża odbitka stempla (efekt podobny do stempla lustrzanego) |
| DPL | Deep Prooflike | głęboki stempel |
| RB | Red Brown | czerwono - brązowy odcień (mieszany) |
| FB | Full Split Bands | pełne przewiązki na rewersie 10 centówkach z USA 1916-1945 (zobacz) |
| RD | Red | czerwony odcień |
| FBL | Full Bell Lines | pełna widoczność dolnych linii na dzwonie w pół-dolarówkach z Franklinem 1948-63 |
| SP | Specimen | |
| FH | Full Head | widoczne wszystkie detale na hełmie w monetach 25c Standing Liberty Quarters 1916-30 |
| UC | Ultra Cameo | |
| FT | Full Torch | |
| 5FS | Five Full Steps | widoczne schody w budynku MONTICELLO na 5c z Jeffersonem bitych od 1965 do teraz |
| 6FS | Six Full Steps | |
| MS | Mint State | stan menniczy |
| Tabela 1: Objaśnienie skrótów zawiera swobodne oraz niepełne tłumaczenie. Proszę o uwagi na adres bartosz@katalogmonet.pl. Dziękuję za pomoc m.in. Krzyśkowi :) | ||
|
Moneta przechodzi pełen proces gradingu u każdego z ekspertów a następnie wędruje do następnego i przechodzi cały proces od początku. Dopiero jak wszyscy ocenią monetę mogą się wzajemnie skonsultować na jej temat, dopiero po ocenie stanu monety przez wszystkich ekspertów moneta dostaje jedną wspólną ocenę w skali Sheldona. |
Czy wszystkie monety mogą być certyfikowane?
Niektóre monety nie są dopuszczane do gradingu. NGC nie dopuszcza m.in. monet fałszywych, uszkodzonych lub czyszczonych. Pełny wykaz powodów niedopuszczenia do gradingu znajduje się w tabeli poniżej. Monety niedopuszczone są odsyłane do właściciela z adnotacją dlaczego zostały odrzucone.
| 90 | Fałszywe |
| 91 | Ze sztucznie zrobioną patyną |
| 92 | Czyszczone mechanicznie lub chemicznie |
| 93 | Półwyrób monety, skaza |
| 94 | Ze zniszczoną powierzchnią |
| 95 | Wklęśnięte, wygięte, z oszlifowanymi albo opiłowanymi rantami |
| 96 | Zwrot - bez serwisu |
| 97 | Skorodowane |
| 98 | Mocno porysowane w newralgicznych miejscach, podziurawione |
| 99 | PVC. Na powierzchni monety znajduje się warstwa aktywnego PVC. Podczas reakcji monety srebrnej z PVC wydziela się chlor , który z metalami tworzy chlorki, np. ze srebrem chlorek srebra (szaro-biały nalot, czasem zielonkawy, jeśli przereaguje też miedź). Chlorek srebra pod wpływem światła rozkłada się, chlor ponownie reaguje itd. Chlorki nigdy nie tworzą "szlachetnej" patyny, zawsze jest to paskudna korozja. Powstrzymać ją można (w przypadku monet srebrnych) np. przez dokładne umycie w wodzie z mydłem (najlepiej dla dzieci), wystawienie na działanie światła, i później ponowne umycie. Niestety skutków działania PVC się odwrócić nie da. Do przechowywania monet nie powinny być używane klasery z PCV, nawet te które reklamowa są jako bezpieczne. |
| Tabela 2: Powody niedopuszczenia monet do gradingu | |
Każda moneta która przejdzie grading i otrzyma ocenę stanu wraz z opisem zostaje przekazana z działu oceny stanu do działu pakowania monet. 
Tam są drukowane etykiety oraz monety są pakowane w hermetyczne pudełka. Dzięki nim moneta jest bardzo dobrze zabezpieczona przed działaniem czynników zewnętrznych - nie ma do niej dostępu powietrza.
Po zapakowaniu monety w pudełkach wracają jeszcze do działu oceny stanu w celu sprawdzenia czy moneta została dobrze opisana i czy dobrze ją zapakowano.
Po sprawdzeniu moneta trafia do działu wysyłek - tam pracownicy pakują monety w bezpieczne pudełka, potwierdzają sposób wysyłki, dopełniają wszelkich formalności oraz odsyłają monetę do właściciela.
Jaka jest skala oceny?
Firmy gradingowe posługują się tzw. skalą Sheldona (70 stopni)
Jak do tej pory nie ma oficjalnych informacji który stopień skali co oznacza.
W ogromnym skrócie kształtuje się to następująco:
MS 60-70- mint state - stan menniczy - podzielony na aż 11 stopni od MS60 DO MS70 np. MS61 to moneta w stanie menniczym (bez obiegu) jednak posiadająca małe uszkodzenia mennicze takie jak małe ryski lub uderzenia powstałe w mennicy lub powstałe w podczas pakowania w rolki
AU 50, 53, 55, 58- about uncirculated - czyli okołomennicze podzielone jest na 4 noty
XF 40, 45 - Extremely Fine, 6 not
VF 20, 25, 30, 35 - Very Fine, 4 noty
F 12, 15 - Fine, 2 noty
VG 8, 10 Very Good , 2 noty
G 4, 6 Good, 2 noty
AG 3 About Good
FA 2 Fair
PR 1 Poor
Jak się ma skala Sheldona do europejskiej skali?
Poniżej na załączonych obrazkach znajduje się skala stanów zachowania monet. Oznaczenia i nazwy europejskie (I, II itd), symbole i opisy ze Sheldona (np. MS 60). Skala jest próbą pogodzenia i unifikacji obydwu skal.
Stany mennicze
Stany mennicze | Opis stanu | ||
| Dobry | I db - | MS 60 | Brak oznak obiegu. Możliwa mała ilość skaz, rys, lustro może być niepełne. |
| I db | MS 61 | Średnia ilość skaz i rys, lustro może być niepełne | |
| I db + | MS 62 | Ilość skaz i rys poniżej średniej, lustro może być niepełne | |
| Bardzo dobry | I bdb - | MS 63 | Umiarkowana ilość skaz i rys, lustro może być niepełne |
| I bdb | MS 64 | Mała ilość skaz i rys lub rysy i skazy obecne w małych obszarach, lustro przeciętne lub powyżej przeciętnej | |
| I bdb + | MS 65 | Znikoma ilość skaz i rys tylko w niektórych miejscach, lustro powyżej przeciętnej | |
| I zn ++ | MS 66 | Poniżej znikomej ilości skaz i rys tylko w niektórych miejscach, dobre lustro | |
| Znakomity | I zn - | MS 67 | Moneta jak z mennicy z niedoskonałościami, bardzo dobre lustro |
| I zn | MS 68 | Moneta jak z mennicy z drobnymi niedoskonałościami, najwyżej drobna niedoskonałość lustra jest dopuszczalna | |
| I zn + | MS 69 | Moneta jak z mennicy z malutkimi niedoskonałościami, prawie idealne lustro mennicze konieczne | |
| Idealny | I ++ | MS 70 | Pełne wybicie z pełnym lustrem |
Tabela 3: Próba połączenia skali Sheldona ze skalą europejską - stany mennicze | |||
Stany okołomennicze
Stany okołomennicze | Opis stanu | ||
| Dobry | II - | AU 50 | Widoczne wszystkie szczegóły, obtarcia najwyższych punktów powierzchni, drobne starcia na najwyższych punktach całej powierzchni |
| Bardzo dobry | II | AU 53 | Widoczne wszystkie szczegóły z obtarciem ponad 1 / 2 albo więcej powierzchni, bardzo drobna płaskość na najwyższych punktach |
| II + | AU 55 | Widoczne wszystkie szczegóły z obtarciem na mniej niż 1/2 powierzchni, głównie na najwyższych punktach | |
| Znakomity | II ++ | AU 58 | Widoczne wszystkie szczegóły z tylko drobnym obtarciem na najwyższych punktach |
Tabela 4: Próba połączenia skali Sheldona ze skalą europejską - stany okołomennicze | |||
Stany obiegowe
Stany obiegowe | Opis stanu | ||
| Niedostateczny | VII | PO 1 | Możliwa do identyfikacja data i napisy |
| Dostateczny | VI | FR 2 | Mocno wytarcia spowodowane wieloletnim obiegiem, widoczne kilka szczegółów pozwalające na identyfikacje monety |
| Dobry | V - | G 4 | Rant wytarty, ale widoczny, dobrze zachowane napisy mimo obiegu, widoczne szczegóły, ale mocno wytarte, pola otaczające napisy prawie nie zniszczone |
| V | G 6 | Rant i jego otoczenie oddaje szczegóły tam się zawierające, pola otaczające napisy nie zniszczone | |
| Bardzo dobry | V + | VG 10 | Moneta delikatnie wytarta, szczegóły dobrze widoczne |
| Piękny | IV | F 12 | Kilka najniższych obszarów z dobrze widocznymi szczegółami, napisy wyraźne |
| IV + | F 15 | Więcej niż kilka najniższych obszarów z dobrze widocznymi szczegółami, napisy wyraźne | |
| Bardzo piękny | III - | VF 25 | Wyraźne szczegóły, litery i cyfry w pełni widoczne i wyraźne. Nieznacznie bardziej wyraźne szczegóły i oznaczenia literowe. |
| III - | VF 35 | Niemal kompletne szczegóły z płaskimi obszarami. Szczegóły są kompletne ale ze zniszczonymi wysokimi punktami płaskimi. | |
| Znakomity | III + | EF 45 | Szczegóły są kompletne z najbardziej wysokimi punktami nieznacznie płaskimi. Szczegóły są kompletne z kilkoma wysokimi punktami płaskimi |
Tabela 5: Próba połączenia skali Sheldona ze skalą europejską - stany obiegowe | |||
Ile kosztuje grading monet?
Grading jest dość drogi. Grading ma sens ale pod jednym warunkiem, że będzie gradingować się monety które są tego warte. Obecnie grading NGC jest już dostępny w Polsce na PCGS musimy jeszcze poczekać. Gdybyśmy samodzielnie chcieli gradingować monety w stanach koszty byłyby dośc wysokie- posłużę się cytatem z wątku:
| ||||||
Jak odbywa się proces gradingu w PCGS?
Cały proces u konkurencji NGC w PCGS odbywa się praktycznie identycznie. Zobacz poniższy film pokazujący szczegółowo proces gradingu monet w PCGS.
Kliknij na obrazek aby obejrzeć film
Jeśli film jest niedostępny lub wolno się pobiera jego kopia znajduje się tutaj
Więcej o gradingu:
http://www.ngccoin.com/coingrading/grading2.asp (strona NGC z której pochodzą informacje tutaj zawarte)
http://www.pcgs.com/process.chtml
http://e-numizmatyka.pl/phpBB2/viewtopic.php?t=9750
http://e-numizmatyka.pl/phpBB2/viewtopic.php?t=8241
http://www.allegro.pl/phorum/read.php?f=274&i=59841&t=59841&v=f - ciekawy wątek na Cafe Allegro o certyfikowanym falsem
Wykorzystywanie informacji tutaj zamieszczonych możliwe tylko za zgodą autora.
Autor: Bartosz Błądek/ bartosz@katalogmonet.pl
Ale mam pytanie do bardziej zorientowanych w oznaczeniach NGC, a mianowicie która z monet ogradowanych w skali np. MS63 ale z dodatkiem RD, RB, BN jest w lepszym stanie zachowania?
Ceny potrafią odbiegać od siebie znacząco.
Właśnie; moje pytanie wzieło się po przeglądaniu monet groszowych II RP na aukcjach jednego z poratli aukcyjnych i cenach jakie osiągają poszczególne monety w gradingach.
Teraz wszystko jasne
przeczytałem tu wszystkie tabele i nie znalazłem takiego oznaczenia a mam pekin z kulą w gradingu tak oznaczoną
Czyli mam rozumieć że jak nie mam abonamentu to nie będę mógł w żaden sposób oddać monetę do gradingu ??
proszę odpowiedzieć bo kupiłem monete i chciał bym właśnie to zrobić.
Proszę mi napisać czy przy monecie za 800zł warto to zrobić?
Warszawa:
www.eu-ngs.pl
Szczecin:
www.polonia-numisma.pl
Jeśli chodzi o PCGS to o ile wiem trwały rozmowy PCGS z kilkoma firmami w Polsce ale na chwile obecna oddanie monet do PCGS w Polsce nie jest możliwe.
Mennica podpisała nawet z nimi umowę na targach w Berlinie 2009. Do tego czasu jednak nic dodatkowego nie wiadomo.
Dziwne, PCGS nie bardzo chyba jest zorientowane co się dzieje, na najbliższym coinexpo nie omieszkam zapytać Panią Muriel która zawsze reprezentuje PCGS.
Pytanie jest czy się opłaca. Kupiłem sobie monetkę Bolesława Chrobrego stan I o nominale 10zł. Jak myślicie dobrze robię że oddaje ją do gradowania??
Jesli to Ci poprawi humor a moneta jest rzeczywiście w stanie I (co w przypadku tych monet nie jest żadną niezwykłością) to możesz ją ogradować. Musisz się jednak liczyć z tym, że poczekasz sobie ze 3 tyg. albo i lepiej na jej powrót.
Pytanie jest czy się opłaca. Kupiłem sobie monetkę Bolesława Chrobrego stan I o nominale 10zł. Jak myślicie dobrze robię że oddaje ją do gradowania??
Opłaca się ,ale to kosztuje.
Musisz się zalogować lub zarejestrować, aby dołączyć do dyskusji.
