Wobec dużego zainteresowania emisją monet 50 i 500 złotowych, dzięki uprzejmości domu aukcyjnego Stack’s Bowers & Ponterio z USA, chciałbym zaprezentować oryginalne medale wybite z inicjatywy króla Stanisława Augusta Poniatowskiego. Wzorując się na tych medalach od 3 lat NBP wybija kolekcjonerskie monety 50 i 500 złotowe. W polskiej literaturze jak dotąd spotkałem jedynie opracowania opisowe z wybranymi fotografiami. Nikt nigdy nie zaprezentował całego zbioru medali. Wg znanej mi literatury medale te dostępne są w Muzeum Narodowym w Warszawie oraz Muzeum Narodowym w Krakowie, do którego włączono bogate zbiory E. H. Czapskiego.

Łeba (kasz. Łeba, niem. Leba) – miasto i gmina w północnej Polsce, w województwie pomorskim, w powiecie lęborskim, położona na Wybrzeżu Słowińskim, nad rzekami Łebą i Chełstem, miejscowość wypoczynkowa z portem morskim i kąpieliskami. Według danych z 31 marca 2011 roku miasto miało 3903 mieszkańców. W części miejscowości działało Państwowe Gospodarstwo Rybackie Łeba. Według danych z 1 stycznia 2010 roku powierzchnia miasta wynosiła 14,81 km². W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do województwa słupskiego.

Koszalin i Kołobrzeg to dwa miasta powiatowe wybrzeża województwa zachodniopomorskiego, które ze sobą sąsiadują. Od nazwy pierwszego z tych miast, tą część wybrzeża nazywany koszalińskim. Walory tego regionu – piaszczyste plaże, wydmy, lasy i płytkie jeziora nadmorskie ‑ stanowią podstawę dla rozwoju turystyki rekreacyjno – wypoczynkowej. Koszalin, który jest stolica Pomorza Środkowego usytuowany jest ok. 11 km od morza, u podnóża malowniczej Góry Chełmskiej. Kołobrzeg jest jednym z najpiękniejszych polskich uzdrowisk, którego sława sięga 200 lat. Naturalnymi bogactwami, które przesądzają o jego roli jako uzdrowiska są: woda mineralna (solanka), borowina oraz lokalny klimat i wyjątkowa zieleń.

Roztocze – kraina geograficzna łącząca Wyżynę Lubelską z Podolem, wyraźnie wypiętrzony wał wzniesień, szerokości 12-32 km i długości około 180 km, przebiegający z północnego zachodu, od Kraśnika, na południowy wschód do Lwowa. Roztocze oddziela Wyżynę Lubelską i Wyżynę Wołyńską od Kotliny Sandomierskiej i Kotliny Naddniestrzańskiej. Najwyższe wzniesienie Roztocza osiąga 414 m n.p.m. (poza granicami Polski), w Polsce najwyższe wzniesienia to Długi Goraj (391,5 m n.p.m.) i Wielki Dział (390,4 m n.p.m.). Na Roztoczu z uwagi na niepowtarzalne walory przyrodnicze utworzono Roztoczański Park Narodowy, Parki Krajobrazowe oraz rezerwaty (m.in. Sołokija czy Nad Tanwią).

Mierzeja Helska (kaszb. Hélskô Sztremlëzna; niem. Halbinsel Hela) – piaszczysty wał w kształcie kosy, będący ciągiem zalesionych wydm, utworzonych przez wiatr i prąd morski płynący na wschód wzdłuż polskiego brzegu. Na terenie mezoregionu znajdują się trzy gminy miejskie: Hel, Jastarnia oraz częściowo Władysławowo. Główną gałęzią gospodarki jest turystyka, ważną rolę pełni również rybołówstwo. Głównymi szlakami transportowymi są: droga wojewódzka nr 216 oraz linia kolejowa nr 213. Ze względu na strategiczne znaczenie, obszar mierzei, szczególnie Hel, był ufortyfikowany od lat 20. do 50. XX wieku.

Największa, najmniejsza, najdroższa…, te i inne rekordy numizmatyczne chciałbym zaprezentować w niniejszym artykule. Przeróżne rekordy, nieraz przedziwne ustanawiają ludzie, swoje „naj” ma również przyroda, geografia i wiele innych dziedzin. Dążenie do osiągniecia lub po prostu bycie tym wyjątkowym daje ogromną satysfakcję z posiadania takiego ewenementu, czy dokonania czegoś, czego dotąd nie zrobił nikt. Zapraszam więc do przeglądu „naj” w numizmatyce.